Antybiotyki w trądziku

Etiologia trądziku jest bardzo złożona i związana z kilkoma czynnikami: łojotokiem, nadmiernym rogowaceniem ujść gruczołów łojowych, nieprawidłowym składem łoju i namnażaniem się bakterii beztlenowych, Propionibacterium acnes.

Za przyczynę stanu zapalnego uważa się  wolne kwasy tłuszczowe, które powstają na drodze hydrolizy trójglicerydów zawartych w łoju pod wpływem enzymu lipazy, wytwarzanego przez bakterie.

Wielu dermatologów rozpoczyna leczenie trądziku  od doustnej antybiotykoterapii, której celem jest redukcja liczby bakterii wywołujących stan zapalny.  Leczenie trwa przeciętnie trzy miesiące. Już po 2 tygodniach można zaobserwować poprawę, która utrzymuje się przez cały okres zażywania antybiotyku. Niestety u pewnej grupy pacjentów, w momencie ostawienia leku zmiany trądzikowe zaczynają stopniowo nawracać.

W doustnym leczeniu trądziku stosuje się najczęściej: tetracyklinę, limecyklinę, doksycyklinę. Limecyklina oprócz działania przeciwbakteryjnego ma działanie przeciwzapalne. Unieczynnia enzym lipazę bakteryjną obniżając tym samym zawartość wolnych kwasów tłuszczowych w łoju.

Na podstawie mojej wieloletniej praktyki mogę stwierdzić, że przewlekła, doustna terapia antybiotykami ma więcej minusów niż plusów. Daje krótkotrwałą poprawę, często prowadzi do zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz do lekooporności.
Trądzik jest w większości przypadków wieloletnią, trudną do opanowania dermatozą. Przewlekła antybiotykoterapia, trwająca nieraz  pół roku, nie jest najlepszym rozwiązaniem.

Jeżeli trądzik nawraca po klasycznej, trzymiesięcznej terapii Tetralysalem, nie warto powtarzać kuracji. Trzeba pomyśleć o innych rozwiązaniach, na przykład o doustnej terapii izotretinoiną.

Kwas azelainowy

Kwas azelainowy jest organicznym kwasem dikarboksylowym o wielokierunkowym działaniu. Przede wszystkim działa keratolityczne i dzięki temu zmniejsza tendencję do tworzenia się mikrozaskórników. Oprócz tego hamuje rozwój bakterii odpowiedzialnych za tworzenie się zmian trądzikowych oraz rozjaśnia przebarwienia. Stosuje się go w postaci kremów lub żeli.  Po nałożeniu na skórę daje uczucie pieczenia lub swędzenia trwające kilka minut.

Preparaty z kwasem azelainowym są dostępne w aptekach bez recepty. Należą do nich: Skinoren krem 20 % i żel 15 %, Acne Derm krem 20 %i Hascoderm lipogel 10%. Są stosunkowo dobrze tolerowana przez większość moich pacjentów. Bardzo dobrze regulują łojotok, czasami mogą powodować nadmierne przesuszenie skóry.
W takim przypadku dobrze jest stosować preparat z kwasem azelainowym co drugi dzień, na zmianę z kremem nawilżającym. Przy nasilonym łojotoku można  z kolei stosować kwas azaleinowy nawet dwa razy dziennie.

Kwas azelainowy ze względu na swoje szerokie spektrum działania jest stosowany również w formie  peelingów dermatologicznych wspomagających leczenie trądziku zwykłego oraz różowatego.
Peelingi na bazie kwasu azelainowego przyspieszają leczenie zmian zapalnych, redukują łojotok, zmniejszają ilość zaskórników i zwężają pory. Zabiegi można wykonywać przez cały rok, również latem.

Tabletki to nie wszystko

Terapia hormonalna w trądziku daje dobry efekt pod warunkiem, że jest prowadzona minimum przez rok i towarzyszy jej systematyczne i odpowiednio dobrane leczenie zewnętrzne połączone z odpowiednią pielęgnacją skóry.

Wiele kobiet jest rozczarowanych faktem, że zażywają tabletki antykoncepcyjne, a trądzik nie znika. Podkreślam: jedynie połączenie terapii hormonalnej z dobrze zaplanowanym leczeniem zewnętrznym daje efekty.

Na dodatek poprawa zaczyna się dopiero po 3-4 miesiącach takiej terapii. Najgorszy scenariusz to przerwanie leczenia tabletkami po 3 miesiącach, z powodu braku efektów.

Tabletki hormonalne należy odstawić jedynie w przypadku pojawienia się niepożądanych działań ubocznych.

Kuracja tabletkami antykoncepcyjnymi powinna trwać od 6- 12 miesięcy. Czas ten należy wykorzystać na całkowite wyleczenie skóry ze zmian zapalnych i pozbycie się przebarwień oraz zaskórników.  Po pozbyciu się zmian zapalnych i zaskórników można spróbować odstawić tabletki, nie przerywając działań zewnętrznych.  Jeżeli trądzik zacznie wracać mimo terapii podtrzymującej, można wrócić do tabletek na kolejny rok.

Podkreślam jeszcze raz: tabletki antykoncepcyjne stanowią jedynie uzupełnienie i wzmocnienie terapii zewnętrznej i leczniczej pielęgnacji.

 

 

 

Jak pielęgnować cerę łojotokową

Uporczywy łojotok trzeba regulować konsekwentnie i systematycznie przy pomocy :

a/ odpowiedniej pielęgnacji
b/ preparatów zewnętrznych, dostępnych bez recepty

Odpowiednia pielęgnacja polega na myciu twarzy prawidłowo dobranym żelem lub pianką nie częściej niż dwa razy dziennie.

W ciągu dnia możemy oczyszczać twarz nawet kilka razy, ale tylko ziołowym tonikiem lub hydrolatem.  Zbyt częste mycie twarzy żelem  paradoksalnie zaostrza łojotok.
Przy nasilonym łojotoku trzeba stosować na noc odpowiedni lek.  Osobiście mam dobre doświadczenia z  kwasem azelainowym. Efekty jego działania daje się odczuć mniej więcej po tygodniu. Nakładamy go na noc na  całą twarz i musimy wytrzymać kilka minut nieprzyjemnego mrowienia.

Preparaty zawierające kwas azelainowy są dostępne bez recepty. Należą do nich: Acne Derm  krem, Skinoren żel, Hascoderm lipogel.  Można je stosować przez kilka miesięcy, zarówno w okresie zimowym jak i letnim.

Rano, w zależności od potrzeb skóry myjemy twarz środkiem myjącym  lub tylko przecieramy tonikiem. Nakładamy krem matujący bezbarwny lub BB.

Dlaczego tak trudno wyleczyć trądzik

 

Trądzik pospolity stanowi duży problem terapeutyczny. Leczenie trwa długo, nawet do 10 lat i wymaga od pacjenta systematyczności, cierpliwości, odpowiedniej pielęgnacji cery, regularnego kontaktu z dermatologiem.

Z powodu braku rzetelnej wiedzy na temat tej choroby, wielu pacjentów przerywa leczenie po uzyskaniu poprawy, po czym następuje nawrót i dlatego wiele osób ma wrażenie, że trądzik jest nieuleczalny.

Systematyczne, wielopoziomowe leczenie zapobiega powstawaniu blizn potrądzikowych. To nic, że  w trakcie leczenia będą pojawiać się pryszcze.
Na pewno będą bardziej powierzchowne, szybciej znikną i nie zostawią śladów. Kilka ostatnich lat przyniosło nowe metody leczenia trądziku i zmian potrądzikowych. Powstała cała gama peelingów chemicznych, które wspomagają leczenie zaskórników i zmian zapalnych, poprawiają wygląd skóry i zapobiegają nawrotom.Obecnie w leczeniu trądziku ważne jest holistyczne podejście do pacjenta, które polega na:

– ustaleniu rodzaju cery
– doborze odpowiednich środków do mycia i pielęgnacji
– systematycznym, długotrwałym leczeniu zewnętrznym wspomaganym terapią IPL, peelingami dermatologicznymi,  mikrodermabrazją korundową