Tabletki antykoncepcyjne – mechanizm działania

Doustne środki antykoncepcyjne są zazwyczaj dwuskładnikowe. Zawierają estrogen, w postaci etynyloestradiolu oraz gestagen. Poszczególne preparaty różnią się między sobą zawartością etynyloestradiolu oraz rodzajem drugiego składnika, czyli gestagenu.

Estrogeny obniżają wydzielanie łoju w niewielkim stopniu. W leczeniu trądziku większą rolę odgrywa drugi składnik tabletki antykoncepcyjnej.
Diane 35 zawiera stosunkowo wysoką dawkę estrogenu: 0,035mg etynyloestradiolu. Drugim składnikiem Diane 35 i wszystkich jej generyków jest octan cyproteronu. Jest on silnym blokerem receptorów androgenowych w gruczołach łojowych, powoduje więc zmniejszenie wydzielania łoju przez gruczoły łojowe.
Redukcja łojotoku w dużym stopniu przyspiesza ustępowanie zmian zapalnych w trądziku.

Tabletki Novynette zawieraja znacznie niższą dawkę estrogenu, bo tylko 0,02mg etynyloestradiolu. Drugi składnik tych tabletek to gestagen dezgestrol. Nie ma on żadnego wpływu na pracę grucołów łojowych.

Tabletki Yasminelle i ich pochoden zawierają również 0,02mg etynyloestradiolu, natomiast ich drugim składnikiem jest drospirenon, który podobnie jak octan cyproteronu zmniejsza wydzielanie łoju przez gruczoły łojowe, tym wspomagając leczenie trądziku.

Wpływ hormonów na trądzik

Trądzik rozwija się na podłożu łojotoku. Nie jest chorobą ogólnoustrojową, efektem „zatrucia krwi”, uczulenia na coś, etc.
Trądzik jest schorzeniem zapalnym dotyczącym wyłącznie gruczołów łojowych i mieszków włosowych, rozwijającym się na podłożu łojotoku.

Bez łojotoku nie ma trądziku. Głównym hormonem pobudzającym wydzielanie łoju jest testosteron, a właściwie jego pochodna – dihydrotestosteron, w skrócie DHT.
Testosteron jest przekształcany w DHT, między innymi w skórze, pod wpływem enzymu 5-alfa reduktazy.

Gruczoły łojowe wyposażone są w receptory androgenowe. Są to specjalne białka, które po połączeniu z androgenem stymulują wydzielanie łoju, przy czym DHT jest 5-10 razy mocniej przyciągany przez te receptory niż testosteron.

Hormon stresu, kortyzol ma podobne działanie na gruczoły łojowe jak testosteron, tylko trochę słabsze. Dlatego u wielu osób stres powoduje zaostrzenie zmian trądzikowych.

Na pracę gruczołów łojowych wywiera wpływ jeszcze kilka hormonów, jednak  androgeny uważane są za najistotniejsze w powstawaniu trądziku, dlatego mężczyźni chorują częściej. Przebieg trądziku u chłopców jest też przeważnie dużo cięższy niż u dziewcząt. U mężczyzn wykastrowanych, czyli eunuchów, trądzik natomiast nie występuje.

Najnowsze badania wykazały, że najwięcej DHT powstaje w skórze twarzy, w porównaniu z innymi częściami ciała. To tłumaczy fakt, że u większości osób największe nasilenie trądziku występuje na twarzy.

Trądzik jest dolegliwością, którą można określić mianem choroby cywilizacyjnej, ponieważ liczba osób dotkięta tą chorobą wzrasta z roku na rok.
Przesuwa się również w dół granica wieku, w którym pojawia się trądzik. Obecnie zgłaszają się do mnie dzieci 10-11 letnie z pierwszymi objawami trądziku.