Trądzikowy łańcuszek

Trądzik jest wynikiem nieprawidłowej pracy czyli dysfunkcji gruczołów łojowych. Znamy już doskonale łańcuszek przyczynowo-skutkowy, którego efektem są nieustannie pojawiające się pryszcze i wągry.

Oto nasz łańcuszek:

Pierwsze ogniwo stanowi łojotok, czyli nadmierna praca gruczołów łojowych.

Drugie ogniwo to zaburzenia rogowacenia ujść gruczołów łojowych prowadzące do ich zatykania się. Zjawisko to nasilają tak zwane komedogenne składniki obecne w wielu kosmetykach.

Trzecie ogniwo stanowią obecne w skórze bakterie beztlenowe, Propionibacterium acnes.
Bakterie te wydzielają enzymy lipolityczne, które powodują odłączenie od trójglicerydów zawartych w łoju wolnych kwasów tłuszczowych. Wolne kwasy tłuszczowe mają działanie silnie drażniące i pobudzają proces trądzikowy. Udział tych bakterii w indukowaniu stanu zapalnego został potwierdzony w wielu badaniach i co do tego nie ma obecnie żadnych wątpliwości.

Obok bakterii, czynnikiem odgrywającym znaczącą rolę w patogenezie trądziku są hormony męskie czyli androgeny. Androgeny pobudzają rozrost gruczołów łojowych oraz zwiększają produkcję łoju, który ma nieprawidłowy skład. Jest to jeden z czynników powodujących nieprawidłowe rogowacenie ujść gruczołów łojowych, czyli tworzenie się zaskórników.

Tak wygląda w skrócie mechanizm powstawania zmian trądzikowych. Niby prosty, a tak trudny do zwalczenia. Żeby terapia była efektywna musi działać na wszystkie trzy ogniwa trądzikowego łańcuszka.

Reklamy

Tabletki antykoncepcyjne – mechanizm działania

Doustne środki antykoncepcyjne są zazwyczaj dwuskładnikowe. Zawierają estrogen, w postaci etynyloestradiolu oraz gestagen. Poszczególne preparaty różnią się między sobą zawartością etynyloestradiolu oraz rodzajem drugiego składnika, czyli gestagenu.

Estrogeny obniżają wydzielanie łoju w niewielkim stopniu. W leczeniu trądziku większą rolę odgrywa drugi składnik tabletki antykoncepcyjnej.
Diane 35 zawiera stosunkowo wysoką dawkę estrogenu: 0,035mg etynyloestradiolu. Drugim składnikiem Diane 35 i wszystkich jej generyków jest octan cyproteronu. Jest on silnym blokerem receptorów androgenowych w gruczołach łojowych, powoduje więc zmniejszenie wydzielania łoju przez gruczoły łojowe.
Redukcja łojotoku w dużym stopniu przyspiesza ustępowanie zmian zapalnych w trądziku.

Tabletki Novynette zawieraja znacznie niższą dawkę estrogenu, bo tylko 0,02mg etynyloestradiolu. Drugi składnik tych tabletek to gestagen dezgestrol. Nie ma on żadnego wpływu na pracę grucołów łojowych.

Tabletki Yasminelle i ich pochoden zawierają również 0,02mg etynyloestradiolu, natomiast ich drugim składnikiem jest drospirenon, który podobnie jak octan cyproteronu zmniejsza wydzielanie łoju przez gruczoły łojowe, tym wspomagając leczenie trądziku.

Wpływ hormonów na trądzik

Trądzik rozwija się na podłożu łojotoku. Nie jest chorobą ogólnoustrojową, efektem „zatrucia krwi”, uczulenia na coś, etc.
Trądzik jest schorzeniem zapalnym dotyczącym wyłącznie gruczołów łojowych i mieszków włosowych, rozwijającym się na podłożu łojotoku.

Bez łojotoku nie ma trądziku. Głównym hormonem pobudzającym wydzielanie łoju jest testosteron, a właściwie jego pochodna – dihydrotestosteron, w skrócie DHT.
Testosteron jest przekształcany w DHT, między innymi w skórze, pod wpływem enzymu 5-alfa reduktazy.

Gruczoły łojowe wyposażone są w receptory androgenowe. Są to specjalne białka, które po połączeniu z androgenem stymulują wydzielanie łoju, przy czym DHT jest 5-10 razy mocniej przyciągany przez te receptory niż testosteron.

Hormon stresu, kortyzol ma podobne działanie na gruczoły łojowe jak testosteron, tylko trochę słabsze. Dlatego u wielu osób stres powoduje zaostrzenie zmian trądzikowych.

Na pracę gruczołów łojowych wywiera wpływ jeszcze kilka hormonów, jednak  androgeny uważane są za najistotniejsze w powstawaniu trądziku, dlatego mężczyźni chorują częściej. Przebieg trądziku u chłopców jest też przeważnie dużo cięższy niż u dziewcząt. U mężczyzn wykastrowanych, czyli eunuchów, trądzik natomiast nie występuje.

Najnowsze badania wykazały, że najwięcej DHT powstaje w skórze twarzy, w porównaniu z innymi częściami ciała. To tłumaczy fakt, że u większości osób największe nasilenie trądziku występuje na twarzy.

Trądzik jest dolegliwością, którą można określić mianem choroby cywilizacyjnej, ponieważ liczba osób dotkięta tą chorobą wzrasta z roku na rok.
Przesuwa się również w dół granica wieku, w którym pojawia się trądzik. Obecnie zgłaszają się do mnie dzieci 10-11 letnie z pierwszymi objawami trądziku.