Trądzikowa układanka

Trądzik dotyczy prawie wszystkich grup wiekowych i ma duży wpływ na psychikę osób, które są nim dotknięte. Biorąc pod uwagę częstość występowania trądziku, jego wpływ na sferę psychiczną oraz środki finansowe przeznaczane na leczenie, można stwierdzić że jest to choroba społeczna.

Etiopatogeneza tego schorzenia jest złożona i wieloczynnikowa. Wpływ czynników genetycznych wydaje się być zasadniczy, natomiast wątpliwe jest aby odnaleziono jeden gen odpowiedzialny za trądzik. Obecnie uważa się, że każdy z elementów wpływających na stan skóry może być uwarunkowany przez osobny gen.

Kluczową rolę przypisuje się zaburzeniom hormonalnym powodującym przerost gruczołów łojowych oraz nadmierne rogowacenie ich ujść, co skutkuje tworzeniem się licznych zaskórników zamkniętych i otwartych.

Ostatnie badania wykazały, że androgeny wytwarzane są nie tylko przez jajniki, jądra i korę nadnerczy.
Skóra jest narządem syntetyzującym również niewielkie ilości tego hormonu.

Nadmiar androgenów w skórze odgrywa ważną rolę w powstawaniu trądziku. Towarzyszy mu zwiększona aktywność enzymu 5-alfa-reduktazy.  Przekształca on testosteron w DHT / dihydrotestosteron/, który ma duże powinowactwo do receptorów androgenowych obecnych w gruczołach łojowych.
Androgeny występujące w skórze są odpowiedzialne za przerost gruczołów łojowych oraz nadmierne wydzielanie łoju, przy czym ten wpływ jest największy w obrębie skóry twarzy.

Reasumując: za łojotok i trądzik odpowiedzialne są zarówno androgeny krążące we krwi jak i obecne w skórze.

game-2581512_640

Drobny początek dużych zmian

Mikrozaskórnik to pierwotny, najwcześniej pojawiający się wykwit w trądziku. Mimo że nie jest widoczny gołym okiem, stanowi punkt wyjścia do rozwoju zmian zapalnych.

Mikrozaskórniki tworzą się w wyniku nadmiernego rogowacenia ujść gruczołów łojowych. Są pierwszym sygnałem nieprawidłowej pracy czyli dysfunkcji gruczołów łojowych i zasadniczym czynnikiem w powstawaniu trądziku. Mimo, że nie widać ich na powierzchni skóry, stanowią przeszkodę utrudniającą odpływ łoju z mieszka włosowego.

Proces tworzenia się mikrozaskórników może być zapoczątkowany przez następujące czynniki:

– nieprawidłowy skład łoju: niedobór kwasu linolenowego, lub nadmiar wolnych kwasów tłuszczowych
– podwyższony poziom androgenów

Konsekwentne ich zwalczanie  zapobiega rozwojowi zmian trądzikowych takich jak zaskórniki i grudki zapalne. Dobre efekty daje tu połączenie terapii złuszczających z leczeniem przyczynowym. Główną grupą leków działających przyczynowo są retinoidy. Miejscowe działanie retinoidów polega na leczeniu i zapobieganiu powstawaniu mikrozaskórników.

Preparaty złuszczające to głównie kwas salicylowy, trójchlorooctowy, azelainowy, retinowy oraz cała grupa  alfa hydroksy kwasów. Najlepiej stosować je w formie peelingów dermatologicznych, wykonywanych w gabinetach lekarskich i kosmetologicznych.

Peelingi lecznicze można stosować co 4-6 tyg. Są dobrym narzędziem do walki z mikrozaskórnikami.

Tabletki antykoncepcyjne – mechanizm działania

Doustne środki antykoncepcyjne są zazwyczaj dwuskładnikowe. Zawierają estrogen, w postaci etynyloestradiolu oraz gestagen. Poszczególne preparaty różnią się między sobą zawartością etynyloestradiolu oraz rodzajem drugiego składnika, czyli gestagenu.

Estrogeny obniżają wydzielanie łoju w niewielkim stopniu. W leczeniu trądziku większą rolę odgrywa drugi składnik tabletki antykoncepcyjnej.
Diane 35 zawiera stosunkowo wysoką dawkę estrogenu: 0,035mg etynyloestradiolu. Drugim składnikiem Diane 35 i wszystkich jej generyków jest octan cyproteronu. Jest on silnym blokerem receptorów androgenowych w gruczołach łojowych, powoduje więc zmniejszenie wydzielania łoju przez gruczoły łojowe.
Redukcja łojotoku w dużym stopniu przyspiesza ustępowanie zmian zapalnych w trądziku.

Tabletki Novynette zawieraja znacznie niższą dawkę estrogenu, bo tylko 0,02mg etynyloestradiolu. Drugi składnik tych tabletek to gestagen dezgestrol. Nie ma on żadnego wpływu na pracę grucołów łojowych.

Tabletki Yasminelle i ich pochoden zawierają również 0,02mg etynyloestradiolu, natomiast ich drugim składnikiem jest drospirenon, który podobnie jak octan cyproteronu zmniejsza wydzielanie łoju przez gruczoły łojowe, tym wspomagając leczenie trądziku.