Jakie cele powinny spełniać kuracje anty trądzikowe

Głównym celem leczenia trądziku jest zapobieganie tworzeniu się blizn. Osiąga się to przez wyleczenie istniejących zmian zapalnych.

Następny krok to prowadzenie terapii podtrzymującej polegającej na regularnym oczyszczaniu porów i niedopuszczaniu do tworzenia się mikrozaskórników. Mianem tym określa się drobne, niewidoczne gołym okiem zrogowacenia w obrębie ujścia gruczołów łojowych. Utrudniają one odpływ łoju i częściej niż duże zaskórniki stanowią punk wyjścia do tworzenia się zmian zapalnych.

Komedogeneza jest wynikiem nadmiernego tworzenia się keratynocytów w obrębie przewodu wyprowadzającego gruczołu łojowego oraz niedostatecznego ich złuszczania się. Nie znamy przyczyn tego zjawiska mimo wielu badań i teorii na ten temat.

Niezależnie od przyczyn powodujących tworzenie się mikrozaskórników należy je regularnie usuwać, żeby nie dopuścić do tworzenia się zmian zapalnych.

Moim zdaniem najlepszą metodą oczyszczania skóry po wyleczeniu trądziku zapalnego jest mikrodermabrazja korundowa wykonywana co 4- 6 tygodni.

Można ją stosować samodzielnie lub na przemian z peelingami dermatologicznymi.

smile-4245273_640

Mikrodermabrazja korundowa

Mikrodermabrazja korundowa należy do grupy peelingów mechanicznych i jest bardzo skuteczną metodą wspomagającą leczenie trądziku zaskórnikowego. Zabieg polega na powolnym, delikatnym usuwaniu zrogowaciałych komórek warstwy rogowej naskórka przy pomocy strumienia kryształków korundu. W czasie zabiegu oczyszczamy również ujścia gruczołów łojowych z zalegającego łoju i z zaskórników.

Zabieg jest bezpieczny i nieinwazyjny. Urządzenie pod ciśnieniem wypycha kryształki korundu i jednocześnie zasysa martwy naskórek. Kryształy uderzają z dużą prędkością w powierzchnię skóry, martwy naskórek oraz zanieczyszczenia są zasysane do oddzielnego pojemnika.

Mikrodermabrazja wykonywana regularnie co 4-6 tyg zmniejsza łojotok, redukuje zaskórniki, rozjaśnia przebarwienia, zapobiega nawrotowi zmian zapalnych. Stanowi ważny element kompleksowego leczenia trądziku i jest bezpieczną oraz skuteczna metodą oczyszczania skóry, a szczególnie brody i nosa.
Efekty zabiegu widoczne są natychmiast: cera staje się gładsza i jaśniejsza.

Na koniec dodam jeszcze, że mikrodermabrazję możemy wykonywać dopiero po wyleczeniu czynnych zmian zapalnych. Drobne, pojedyncze grudki czy krostki nie stanowią przeszkody, natomiast nasilony trądzik zapalny jest przeciwwskazaniem do wykonywania zabiegu.

Drobny początek dużych zmian

Mikrozaskórnik to pierwotny, najwcześniej pojawiający się wykwit w trądziku. Mimo że nie jest widoczny gołym okiem, stanowi punkt wyjścia do rozwoju zmian zapalnych.

Mikrozaskórniki tworzą się w wyniku nadmiernego rogowacenia ujść gruczołów łojowych. Są pierwszym sygnałem nieprawidłowej pracy czyli dysfunkcji gruczołów łojowych i zasadniczym czynnikiem w powstawaniu trądziku. Mimo, że nie widać ich na powierzchni skóry, stanowią przeszkodę utrudniającą odpływ łoju z mieszka włosowego.

Proces tworzenia się mikrozaskórników może być zapoczątkowany przez następujące czynniki:

– nieprawidłowy skład łoju: niedobór kwasu linolenowego, lub nadmiar wolnych kwasów tłuszczowych
– podwyższony poziom androgenów

Konsekwentne ich zwalczanie  zapobiega rozwojowi zmian trądzikowych takich jak zaskórniki i grudki zapalne. Dobre efekty daje tu połączenie terapii złuszczających z leczeniem przyczynowym. Główną grupą leków działających przyczynowo są retinoidy. Miejscowe działanie retinoidów polega na leczeniu i zapobieganiu powstawaniu mikrozaskórników.

Preparaty złuszczające to głównie kwas salicylowy, trójchlorooctowy, azelainowy, retinowy oraz cała grupa  alfa hydroksy kwasów. Najlepiej stosować je w formie peelingów dermatologicznych, wykonywanych w gabinetach lekarskich i kosmetologicznych.

Peelingi lecznicze można stosować co 4-6 tyg. Są dobrym narzędziem do walki z mikrozaskórnikami.

Kwas azelainowy

Kwas azelainowy jest organicznym kwasem dikarboksylowym o wielokierunkowym działaniu. Przede wszystkim działa keratolityczne i dzięki temu zmniejsza tendencję do tworzenia się mikrozaskórników. Oprócz tego hamuje rozwój bakterii odpowiedzialnych za tworzenie się zmian trądzikowych oraz rozjaśnia przebarwienia. Stosuje się go w postaci kremów lub żeli.  Po nałożeniu na skórę daje uczucie pieczenia lub swędzenia trwające kilka minut.

Preparaty z kwasem azelainowym są dostępne w aptekach bez recepty. Należą do nich: Skinoren krem 20 % i żel 15 %, Acne Derm krem 20 %i Hascoderm lipogel 10%. Są stosunkowo dobrze tolerowana przez większość moich pacjentów. Bardzo dobrze regulują łojotok, czasami mogą powodować nadmierne przesuszenie skóry.
W takim przypadku dobrze jest stosować preparat z kwasem azelainowym co drugi dzień, na zmianę z kremem nawilżającym. Przy nasilonym łojotoku można  z kolei stosować kwas azaleinowy nawet dwa razy dziennie.

Kwas azelainowy ze względu na swoje szerokie spektrum działania jest stosowany również w formie  peelingów dermatologicznych wspomagających leczenie trądziku zwykłego oraz różowatego.
Peelingi na bazie kwasu azelainowego przyspieszają leczenie zmian zapalnych, redukują łojotok, zmniejszają ilość zaskórników i zwężają pory. Zabiegi można wykonywać przez cały rok, również latem.

Tabletki to nie wszystko

Terapia hormonalna w trądziku daje dobry efekt pod warunkiem, że jest prowadzona minimum przez rok i towarzyszy jej systematyczne i odpowiednio dobrane leczenie zewnętrzne połączone z odpowiednią pielęgnacją skóry.

Wiele kobiet jest rozczarowanych faktem, że zażywają tabletki antykoncepcyjne, a trądzik nie znika. Podkreślam: jedynie połączenie terapii hormonalnej z dobrze zaplanowanym leczeniem zewnętrznym daje efekty.

Na dodatek poprawa zaczyna się dopiero po 3-4 miesiącach takiej terapii. Najgorszy scenariusz to przerwanie leczenia tabletkami po 3 miesiącach, z powodu braku efektów.

Tabletki hormonalne należy odstawić jedynie w przypadku pojawienia się niepożądanych działań ubocznych.

Kuracja tabletkami antykoncepcyjnymi powinna trwać od 6- 12 miesięcy. Czas ten należy wykorzystać na całkowite wyleczenie skóry ze zmian zapalnych i pozbycie się przebarwień oraz zaskórników.  Po pozbyciu się zmian zapalnych i zaskórników można spróbować odstawić tabletki, nie przerywając działań zewnętrznych.  Jeżeli trądzik zacznie wracać mimo terapii podtrzymującej, można wrócić do tabletek na kolejny rok.

Podkreślam jeszcze raz: tabletki antykoncepcyjne stanowią jedynie uzupełnienie i wzmocnienie terapii zewnętrznej i leczniczej pielęgnacji.

 

 

 

Klasyfikacja trądziku

Trądzik klasyfikujemy według różnych kryteriów, które postaram się przedstawić w czytelny sposób.

Kryterium pierwsze to rodzaj wykwitów.

W zależności od typu  wykwitów dzieli  się trądzik na grudkowy, krostkowy,  grudkowo-krostkowy, zaskórnikowy, ropowiczy, skupiony, bliznowaciejący.

Do nietypowych postaci należy trądzik odwrócony zlokalizowany na pośladkach, wokół odbytu  pod pachami, w pachwinach. Objawem pierwotnym jest bolesny guzek, który pęka i pozostawia przetokę z której wydobywa się treść ropna.

Kolejne kryterium podziału to wiek występowania.
I tu wyróżniamy trądzik niemowlęcy, trądzik młodzieńczy oraz trądzik dorosłych. Na szczęście nie ma trądziku dziecięcego. U niemowląt zamknięte zaskórniki, drobne krostki są wynikiem przejściowego działania hormonów matki. Trądzik ten mija dość szybko, po czym powraca po kilkunastulatach, z chwilą rozpoczęcia pracy przez gruczoły płciowe. Często łojotok i pierwsze zaskórniki u 11-12 letnich dzieci  sygnalizują początek okresu dojrzewania.

Wreszcie trzecie kryterium podziału to czynnik wywołujący.

Ze względu na przyczynę dzielimy trądzik na:

hormonalny,  z drapania, trądzik wywołany kosmetykami zawierającymi lanolinę, wazelinę i oleje mineralne,  trądzik polekowy, trądzik z podrażnienia, trądzik letni, trądzik ze stresu, trądzik okołomiesiączkowy oraz trądzik zawodowy.

Trądzik zawodowy zwany inaczej olejowym powstaje na skutek kontaktu ze smarami i olejami przemysłowymi, głównie poprzez ubranie robocze.

Do leków wywołujących trądzik należą  przede wszystkim sterydy stosowane zarówno doustnie jak i w postaci maści, a także preparaty  zawierające brom i jod oraz leki psychotropowe.

Typowym przykładem trądziku kosmetycznego jest wysiew zapalnych grudek na plecach pojawiający się po kilku masażach wykonanych na bazie oliwki dla dzieci, która jak powszechnie wiadomo jest czystym olejem mineralnym.

Trądzik hormonalny natomiast jest jednym z objawów zespołu policystycznych jajników / PCOS/, które jest obecnie najczęstszym zaburzeniem hormonalnym u młodych kobiet.

Opalać się, czy nie

Wpływ słońca na przebieg trądziku nie jest jednoznaczny. Krótko mówiąc: małe dawki promieni UV wspomagają leczenie, natomiast nadmierne korzystanie ze słońca i solarium szkodzi.

Intensywne opalanie się bez filtrów przyśpiesza tworzenie się zaskórników i powoduje, po okresie pozornej poprawy, wysiew zmian zapalnych.
Największe nasilenie trądziku obserwujemy jesienią, nie dlatego że zabrakło słońca, ale dlatego, że dopiero wtedy ujawniają się niekorzystne efekty nadmiernego korzystania ze słońca. Jesto to coś w rodzaju bomby z opóźnionym zapłonem.
Mocna opalenizna nie ukryje również przebarwień potrądzikowych, a wręcz je nasili.

Najlepszym wyjściem jest w tej sytuacji stosowanie w lecie preparatów z filtrem SPF 20-30.
W aptekach są dostępne specjalne linie preparatów ochronnych dla cery trądzikowej o lekkiej konsystencji. Dobry preparat tego typu powinien chronić cerę przed słońcem, matować ją i nie zatykać porów.